Interview Raf van Raf Coffee
Er hangt een lichte geur van versgebrande koffie in een zijstraatje in Sint-Amandsberg.
Wie de deur opent van Raf Coffee, stapt een andere wereld in: zakken groene bonen tot aan het plafond, vijftien soorten koffiezetapparaten op het werkblad, malers, weegschaaltjes en allerlei ander materiaal waar ik de naam niet van ken.
En ergens daartussen Raf — met zijn handen in zijn warrige grijze haar, zoekend naar dat éne proefmonster dat hij net nog had.
Zijn brander gromt zacht na, als een tevreden kater.
Op de muur hangen notities over boerderijen in Ethiopië, Peru, Honduras en Colombia. En op zijn scherm: een vlucht naar Kampala, diep in Congo, waar hij volgende maand naartoe trekt om de nieuwe oogst in Kivu te keuren.
“Het is geen vakantie,” lacht hij, “maar ik kom altijd terug met goeie verhalen en betere koffie.”
Raf brandt niet zomaar bonen. Hij werkt met boeren die hij kent, belt, bezoekt — soms met modder aan zijn schoenen en de geur van fermenterende koffiebessen in de lucht. Transparantie is voor hem geen principe, maar een gewoonte.
“Als ik niet weet wie er achter zit, brand ik het niet,” zegt hij schouderophalend.
Zijn koffie is eerlijk, direct en een tikkeltje koppig — net als hijzelf.
Bij Knol & Kool schenken we Raf Coffee niet omdat hij ‘van hier’ is, maar omdat we dezelfde microbe delen: doen wat juist voelt, niet wat makkelijk is. En omdat hij goeie koffie maakt, uiteraard.
“Bestaat er iets boeienders dan koffie?”
Hoe het begon
“Lang geleden werkte ik bij de Fairtrade-afdeling van Oxfam,” vertelt Raf. “Rond 2005 zat Eerlijke Handel sterk in de lift, en ik kreeg de kans om voor het Oxfam-merk koffie rechtstreeks aan te kopen bij coöperaties. In die periode begon de specialty coffee-beweging zich te ontplooien in de VS. Ik heb me daar toen zelf twee keer uitgenodigd om een week mee te draaien bij enkele pioniers. Vrij snel wist ik: dit wil ik de rest van mijn leven doen. In koffie komt zoveel samen — smaken, aroma’s, cultuur, armoede, landbouw… Bestaat er iets boeienders?”
“Als ik de boer niet kan bellen, koop ik zijn koffie niet”
Over transparantie
Door de jaren heen bouwde Raf een breed netwerk op van producenten en coöperaties. “Ook al zijn we klein, we kunnen onze eigen supply chains opzetten. We spreken rechtstreeks af met de producent over prijs, kwaliteit en herkomst. Daarna schakelen we een trader in die de import verzorgt — want efficiëntie blijft belangrijk.”
Hij lacht even: “We doen niet aan sprookjes. Geen ‘we hebben een dorp gered’-verhalen. De realiteit is complex, en wij kennen onze plaats. We doen gewoon ons uiterste best.”
Bijna 95% van zijn koffie is biologisch gecertificeerd. “Dat is niet altijd makkelijk, maar het loont. Biologische teelt reduceert de CO₂-uitstoot met zo’n 70%, vooral omdat er geen chemische meststoffen worden gebruikt — en die zijn de grootste boosdoeners.”
“Smaak eerst. Altijd.”
Wat maakt koffie goed?
“Toch vooral de uiteindelijke smaak,” zegt Raf. “We gaan nooit een mooi verhaal verkopen als het product niet goed is.
De ene houdt van lichte, fruitige koffie, de andere van wat voller en zachter. Wij proberen voor iedereen iets te vinden — het moeilijke is om klanten te helpen ontdekken wat bij hen past.”
“We doen niet mee aan koffiedrama”
Over hypes en trends
Koffie is intussen een speeltuin van geisha’s, anaerobics en fermentaties. Raf blijft rustig: “Wij proberen dicht bij het product te blijven. We gaan niet mee in fermentaties waarbij van alles wordt toegevoegd om smaken te forceren. Maar als een producent authentiek experimenteert, volgen we dat met plezier. Het mag spannend blijven, zolang het eerlijk is.”
“Fancy mag, zolang het echt blijft”
Over Knol & Kool
Wat maakt dat Knol & Kool en Raf Coffee goed bij elkaar passen?
“De gedeelde zoektocht naar unieke producten,” zegt hij. “Dingen durven anders doen. En de overtuiging dat duurzaamheid ook lekker en een beetje fancy mag zijn. Jullie slagen erin om fancy te zijn, wij doen ons best…”
De koffie die hier wordt geschonken, komt uit Honduras. “Die komt van Bernard Ornilla, een producent die ik al lang ken. Hij begon zijn plantage ongeveer toen ik met Raf Coffee startte. Eigenlijk wilde ik er een filterkoffie van maken, maar door een fout in het brandproces ontdekte ik dat het een geweldige espresso werd — karaktervol en tegelijk toegankelijk. Het is nog altijd ons populairste product.”
“Verder groeien, maar dicht bij het vuur blijven”
Raf droomt niet van wereldheerschappij, wel van consistentie.
“Eenvoudig: verder groeien, maar tegelijk dicht bij het product en de producent blijven. Ik ben niet meer piepjong,” zegt hij met een glimlach, “maar ik ga nog lang niet met pensioen.”
💡 Wie zijn koffie wil proeven, hoeft niet naar Congo te reizen — een stoel bij Knol & Kool volstaat.
